کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

ارزش گذاری اقتصادی تنوع زیستی در فضاهای سبز شهری

نویسندگان :

کامه کافی امامی¹ سامان قلندریان²

1- شهرداری مشهد 2- شهرداری مشهد

کلمات کلیدی :

تنوع زیستی شهری،ارزش‌گذاری اقتصادی،فضاهای سبز شهری،خدمات اکوسیستمی،مدیریت شهری

چکیده :

فضاهای سبز شهری با فراهم‌سازی بسترهای زیستی متنوع، نقشی اساسی در حفظ تنوع زیستی و ارتقای کیفیت محیطی شهرها ایفا می‌کنند. با وجود اهمیت خدمات اکوسیستمی ناشی از این فضاها، ماهیت غیربازاری آن‌ها موجب شده است که ارزش واقعی‌شان در فرآیندهای تصمیم‌گیری مدیریت شهری کمتر مورد توجه قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف ارزش‌گذاری اقتصادی تنوع زیستی در فضاهای سبز شهری و بررسی نقش آن در بهبود فرایندهای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی شهری انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و مبتنی بر رویکرد توصیفی–تحلیلی است. به‌منظور برآورد ارزش اقتصادی، از روش ارزش‌گذاری مشروط با قالب انتخاب دوتایی دو مرحله‌ای (Double-Bounded Dichotomous Choice) استفاده شد. جامعه آماری شامل کاربران پارک ملت بوده و حجم نمونه ۴۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده تعیین گردید. تحلیل مدل لاجیت نشان داد که متغیرهای درآمد، سطح تحصیلات و میزان استفاده از پارک اثر مثبت و معناداری بر تمایل به پرداخت دارند، در حالی که مبلغ پیشنهادی اثر منفی و معناداری بر احتمال پذیرش دارد. میانگین تمایل به پرداخت ماهانه هر خانوار برای حفظ و ارتقای تنوع زیستی معادل ۴۵ هزار تومان و ارزش کل اقتصادی سالانه با فرض ۳۰۰ هزار خانوار شهری برابر با ۱۶۲ میلیارد تومان برآورد شد. نتایج مطالعه بیانگر آن است که تنوع زیستی شهری واجد ارزش اقتصادی قابل سنجش بوده و به‌کارگیری نتایج ارزش‌گذاری می‌تواند به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری، بهینه‌سازی تخصیص منابع و تقویت سیاست‌های توسعه پایدار شهری کمک کند. این پژوهش با ارائه شواهد کمی در زمینه ارزش اقتصادی تنوع زیستی، می‌تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه‌های مدیریت شهری و هدایت آن به‌سمت رویکردهای مبتنی بر شواهد و هزینه–فایده محیط‌زیستی فراهم سازد.