کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

«امکانسنجی جایگزینی عملکردی شترمرغ گردن قرمز با شترمرغ عربی منقرض شده در اکوسیستمهای غرب کرخه و میشداغ»

نویسندگان :

عادل عمران عرب¹

1- محقق ازاد

کلمات کلیدی :

شترمرغ عربی،میشداغ،غرب کرخه،غزال ریم،جایگزینی عملکردی

چکیده :

نقراض شترمرغ عربی در اوایل قرن بیستم موجب حذف یکی از گونههای کلیدی اکوسیستمهای بیابانی و نیمهبیابانی خاورمیانه شد. این مطالعه با هدف ارزیابی امکان «جایگزینی عملکردی» این زیرگونه منقرضشده از طریق استقرار شترمرغ گردنقرمز در مناطق میشداغ و غرب کرخه انجام شده است. با توجه به شباهتهای مورفولوژیک و بومشناختی قابل توجه این دو زیرگونه و نقش اکولوژیک شترمرغها در پویایی پوشش گیاهی، پراکنش بذر و تعامل با سایر علفخواران، بازگردانی این کارکردها میتواند به احیای ساختار اکوسیستم کمک کند. در این پژوهش، ویژگیهای زیستگاهی منطقه شامل منابع آبی طبیعی و مصنوعی، ترکیب پوشش گیاهی و شرایط اقلیمی و امنیتی مورد بررسی قرار گرفته و با زیستگاههای شناختهشده شترمرغ گردنقرمز مقایسه شده است. همچنین، نقش همزیستی بالقوه با گونههایی نظیر غزال ریم بهعنوان یکی از علفخواران شاخص منطقه تحلیل گردیده است. نتایج مطالعات پیشین در کشورهای منطقه، بهویژه تجربههای موفق در عربستان سعودی، نیز بهعنوان الگوی تطبیقی مورد استفاده قرار گرفتهاند. نتایج اولیه نشان میدهد که وجود آبشخورهای پایدار، شرایط اقلیمی مناسب و موفقیت در احیای جمعیت غزال ریم، پتانسیل نسبی منطقه را برای پذیرش این گونه نشان میدهد. با این حال، چالشهایی نظیر خطر شکار غیرمجاز و عدم قطعیت در سازگاری کامل گونه جایگزین با پوشش گیاهی محیطی ، نیازمند بررسیهای دقیقتر است. در نهایت، این مطالعه پیشنهاد میکند که اجرای یک برنامه آزمایشی (پایلوت) همراه با پایش بلندمدت میتواند گامی مؤثر در ارزیابی عملی این رویکرد حفاظتی باشد.