کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

حفاظت از تنوع زیستی گیاهی: کلید توسعه پایدار و امنیت ملی با تأکید بر گیاهان دارویی، کاربردهای بیوتکنولوژی و چارچوب حقوق مالکیت فکری

نویسندگان :

فاطمه فاطمی نیک¹

1- دانشگاه پیام نور

کلمات کلیدی :

تنوع زیستی گیاهی،گیاهان دارویی،بیوتکنولوژی،امنیت ملی،حقوق مالکیت فکری،توسعه پایدار

چکیده :

تنوع زیستی گیاهی به عنوان یکی از اساسیترین سرمایههای طبیعی، نقشی کلیدی در تأمین امنیت غذایی، دارویی، سلامت عمومی و ثبات اکوسیستمها ایفا میکند. با این حال، افزایش جمعیت، صنعتی شدن سریع، بهرهبرداری بیرویه و تغییرات اقلیمی منجر به کاهش شتابان تنوع زیستی در سطح جهان شده است. هدف این مطالعه، تحلیل چندوجهی ارتباط میان حفاظت از تنوع زیستی گیاهی، توسعه پایدار، امنیت ملی و کاربردهای بیوتکنولوژی با تأکید بر گیاهان دارویی و نظامهای حقوق مالکیت فکری میباشد. حدود 80 درصد از جمعیت جهان به طور مستقیم یا غیرمستقیم به داروهای گیاهی متکی هستند. با این حال، کمتر از 20 درصد از گونههای گیاهی شناساییشده (350,000 تا 550,000 گونه) از نظر پتانسیل دارویی بررسی شدهاند. کاهش نزولات جوی در اکوسیستمهای خشک، تنوع گیاهی را به طور معنیداری نسبت به مناطق مرطوب بیشتر کاهش میدهد. متابولیتهای ثانویه گیاهی نظیر آلکالوئیدها و فلاونوئیدها، نقش مؤثری در مهار مسیرهای التهابی و مهار سلولهای سرطانی دارند. از منظر حقوقی، نشانههای جغرافیایی و نظام ثبت اختراع مهمترین سازوکارهای حمایت از دانش سنتی و منابع ژنتیکی هستند. حفاظت از تنوع زیستی گیاهی نه یک انتخاب، بلکه یک الزام راهبردی برای امنیت ملی، اقتصاد پایدار و پیشرفت بیوتکنولوژی پزشکی است. ایجاد شورای ملی تنوع زیستی، اصلاح قوانین مالکیت فکری و گذار از توسعه منابعمحور به خدماتمحور، ضروریترین اقدامات پیشنهادی هستند.