کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

اثر آلودگی هوا در افزایش خطر سکته مغزی

نویسندگان :

محمد سبحان وقار¹

1- دانشجوی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

کلمات کلیدی :

آلودگی هوا،اپیدمیولوژی محیطی،سکته مغزی،دی‌اکسید نیتروژن،ذرات معلق

چکیده :

سکته مغزی پس از بیماری‌های قلبی و عروقی، دومین عامل اصلی مرگ‌ومیر در جهان محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر آلاینده ها به‌ویژه ذرات معلق هوا به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل خطر قابل تعدیل در بروز و پیامدهای سکته مغزی شناخته شده است. با این حال، آلودگی هوا پدیده‌ای یکسان نیست و از نظر ترکیب فیزیکوشیمیایی و نحوه بروز، تنوع قابل توجهی دارد، به همین دلیل چگونگی ارتباط آن با سکته مغزی همچنان نیازمند بررسی دقیق‌تر است. شواهد اپیدمیولوژیک نشان می‌دهند که علاوه بر ذرات معلق، مواجهه کوتاه‌مدت و بلندمدت با دی‌اکسید نیتروژن و ازن نیز می‌تواند خطر بروز، عوارض و مرگ‌ومیر ناشی از سکته مغزی را افزایش دهد. همچنین آلودگی هوا احتمال تغییر وضعیت از سلامت به بروز سکته مغزی و در نهایت مرگ‌ومیر ناشی از آن را افزایش می دهد. این روابط به‌طور معنی‌داری تحت‌تأثیر نوع و ترکیب آلاینده‌ها، منبع انتشار (ترافیک و یا غیرترافیکی)، نوع سکته (ایسکمیک یا خونریزی‌دهنده) و ویژگی‌های فردی نظیر سن، جنس، زمینه ژنتیکی و وضعیت وزنی قرار دارند. علاوه بر این، روابط غیرخطی دوز پاسخ و اثرات تأخیری کوتاه‌مدت نیز مشاهده شده‌ است، هرچند سازوکار دقیق آن‌ها هنوز به‌طور کامل روشن نیست. در مجموع ارتباط میان آلودگی هوا و سکته مغزی اکنون به خوبی به اثبات رسیده است. با این حال، پژوهش‌های آینده باید با تمرکز بر ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی آلاینده‌ها، مواجهه‌های هم‌زمان با چند آلاینده و آسیب‌پذیری‌های فردی و با بهره‌گیری از روش‌های پیشرفته آماری، درک دقیق‌تر و جامع‌تری از چگونگی این ارتباط ارائه دهند.