کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

استخراج رنگزای طبیعی از قارچ موناسکوس پورپورئوس به عنوان یک منبع تولید رنگ دوستدار محیط زیست

نویسندگان :

نسترن قیاسی¹ مجید مظهر قراملکی² مصطفی عبادی نهاری³

1- دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان 2- دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان 3- دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان

کلمات کلیدی :

رنگزا های طبیعی،استخراج،اثرات زیست محیطی،قارچ موناسکوس پورپورئوس،بستر برنج

چکیده :

با توجه به رشد فزاینده تقاضا برای رنگزاهای طبیعی و پایدار در صنایع نساجی، غذایی و دارویی جهت کاهش اثرات زیست محیطی و افزایش زیست سازگاری، بهینه‌سازی فرآیند استخراج رنگ از قارچ موناسکوس پورپورئوس بر پایه بستر برنج، با تمرکز بر انتخاب محیط کشت، حلال و شرایط استخراج بررسی شد. در ابتدا، چندین محیط کشت مبتنی بر بستر برنج ارزیابی شد تا بهترین محیط برای رشد قارچ و تولید رنگزا شناسایی گردد. متعاقباً، تاثیر حلال‌های مختلف شامل آب ، متانول، اتانول، اتیل استات، دی‌متیل‌فرمامید (DMF) و استون بر بازده استخراج رنگ مورد سنجش قرار گرفت. نتایج حاکی از برتری متانول به عنوان حلال بهینه استخراج بود. در ادامه، استخراج رنگ در دو حالت زمانی ۴۸ ساعته (بدون تغییر حلال) و ۷ روزه (با افزودن حلال تازه به صورت روزانه) مقایسه شد که بازده بیشتری در حالت ۴۸ ساعته مشاهده گردید. همچنین، تاثیر دما بر استخراج بررسی شد؛ نتایج نشان داد که استخراج در دمای اتاق (بدون اعمال دمای خارجی) و استخراج با اعمال دما برای یک ساعت، بازده مشابهی را ارائه دادند. یافته‌های این تحقیق، راهکار عملی و مقیاس‌پذیری را برای تولید انبوه رنگ‌های طبیعی قارچ موناسکوس پورپورئوس با استفاده از حلال متانول و شرایط بهینه استخراج (۴۸ ساعته در دمای اتاق)، فراهم می‌آورد و پتانسیل کاربرد گسترده آن در صنایع مختلف را نشان می‌دهد. این رنگزای طبیعی، رنگ‌زایی قوی به نسبت وزنی تولید می‌کند و پتانسیل جایگزینی رنگ‌های شیمیایی را داراست . این در حالی است که بسیاری از رنگ‌های شیمیایی، علاوه بر آلایندگی شدید آب‌ها در فرآیند تولید و تخلیه پساب، به دلیل ترکیبات سمی خود، خاصیت سرطان‌زایی نیز دارند.