کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / سومین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

پیش بینی اثر تغییر اقلیم بر متغیرهای زیست‌اقلیمی در جنگل‌های هیرکانی

نویسندگان :

حمید طالشی¹

1- دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان

کلمات کلیدی :

متغیرهای زیست اقلیمی، مدل گردش عمومی، سناریوهای تغییر اقلیم، گرمایش جهانی

چکیده :

تغییر اقلیم یکی از چالش‌های اساسی زمان ماست که تأثیرات منفی چشمگیری بر اکوسیستم‌های جنگلی دارد. بررسی‌های نشان می‌دهد که در طول قرن بیستم میلادی دمای کره زمین 6/.0 درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است و طی بیست سال اخیر، میانگین دمای ناحیه رویشی هیرکانی حدود 74/0 درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است. در این پژوهش اثر تغییر اقلیم بر متغیرهای زیست‌اقلیمی در جنگل‌های هیرکانی مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور از لایه‌های رستری ریزمقیاس شده با تفکیک فضایی 1 کیلومتر موجود در پایگاه داده‌های Worldclim استفاده شد. ابتدا نوزده متغیر زیست‌اقلیمی برای شرایط اقلیمی فعلی بر اساس مرز جنگل‌های هیرکانی از لایه‌های رستری با استفاده از بسته raster استخراج شد. همچنین متغیرهای زیست‌اقلیمی آینده با استفاده از پنج مدل گردش عمومی جو شامل BCC-CSM1-1، CCSM4، HadGEM2-ES، MIROC-ESM و MRI-CGCM3 تحت دو سناریوی RCP 4.5 و RCP 8.5 برای سال‌های 2060 تا 2080 میلادی استخراج شد. در نهایت با تلفیق داده های مدل های گردش عمومی جو، میانگین تغییرات متغیرهای زیست‌اقلیمی نسبت به شرایط اقلیمی فعلی در هر یک از سناریوهای تغییر اقلیم تا سال 2070 میلادی محاسبه شد. بررسی تغییرات متغیرهای زیست‌اقلیمی در سناریوهای مختلف در مقایسه با شرایط اقلیمی فعلی نشان داد که در هر دو سناریو RCP 4.5 و RCP 8.5 تا سال‌ 2070 میلادی برای همه متغیرهای زیست‌اقلیمی مرتبط با دما، روند افزایشی پیش‌بینی می‌شود که میانگین افزایش دمای سالانه بین 4/2 تا 3/4 درجه سانتی‌گراد خواهد بود. همچنین در مجموع بارندگی سالانه تغییر محسوسی رخ نخواهد داد و تغییراتی در الگوهای فصلی بارش به وجود خواهد آمد به‌طوری‌که در همه سناریوها، متغیرهای بارندگی در خشک‌ترین ماه سال و بارندگی در خشک‌ترین فصل سال با کاهش مواجه خواهند شد. همچنین شاخص همدمایی تحت هر دوسناریو در سال‌ 2070 میلادی کاهش جزئی می‌یابد. با توجه به این موارد نیاز است تا تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و طرح‌های جنگل‌کاری، احیا و حفاظت در رابطه با گونه‌های گیاهی و جانوری با مدنظر قرار دادن اثر تغییر اقلیم و سازگار با این تغییرات در جنگل‌های هیرکانی انجام شود.