کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تحلیل اثرات اقتصاد چرخشی بر کاهش پسماند جامد شهری در کلان‌شهرهای درحال‌توسعه

نویسندگان :

عاطفه قیاسی خیاط¹ کاظم کریمی² محمدرضا رنجبر گلستانی³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد قوچان 3- مشهد

کلمات کلیدی :

اقتصاد چرخشی،پسماند جامد شهری،مدیریت پسماند،کلان‌شهرهای درحال‌توسعه،توسعه پایدار،بازیافت

چکیده :

رشد سریع شهرنشینی در کلان‌شهرهای کشورهای درحال‌توسعه طی دهه‌های اخیر، منجر به افزایش چشمگیر تولید پسماند جامد شهری شده است. این روند در بسیاری از شهرها با محدودیت ظرفیت محل‌های دفن، هزینه‌های بالای مدیریت پسماند و پیامدهای زیست‌محیطی و بهداشتی همراه بوده است. در چنین شرایطی، رویکرد «اقتصاد چرخشی» به عنوان الگویی جایگزین برای مدل خطی «تولید–مصرف–دفع» مطرح شده و تلاش می‌کند با افزایش بازیافت، استفاده مجدد از مواد و طراحی چرخه‌های بسته در تولید و مصرف، میزان پسماند نهایی را کاهش دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرات به‌کارگیری اصول اقتصاد چرخشی بر کاهش پسماند جامد شهری در کلان‌شهرهای درحال‌توسعه انجام شده است. در این مطالعه، با مرور منابع علمی داخلی و خارجی و بررسی تجربیات برخی شهرهای بزرگ در کشورهای درحال‌توسعه، ابعاد مختلف تأثیر اقتصاد چرخشی بر کاهش تولید پسماند، افزایش نرخ بازیافت، بهبود کارایی سیستم‌های مدیریت پسماند و کاهش فشار بر محل‌های دفن مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که اجرای راهبردهایی همچون تفکیک از مبدأ، توسعه صنایع بازیافت، ترویج الگوهای مصرف پایدار و مشارکت بخش خصوصی می‌تواند به‌طور معناداری حجم پسماند دفنی را کاهش داده و در عین حال فرصت‌های اقتصادی جدیدی در حوزه بازیافت و بازیابی منابع ایجاد کند. با این حال، تحقق کامل این رویکرد در کلان‌شهرهای درحال‌توسعه مستلزم تقویت سیاست‌گذاری‌های شهری، ارتقای زیرساخت‌های مدیریتی و افزایش آگاهی عمومی در زمینه مدیریت پایدار پسماند است.