کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

تأثیر کاربرد پامیس و بافت خاک بر پایداری خاکدانه ها

نویسندگان :

منیره مقبلی¹ مجید دانش² مهدی قاجار سپانلو³ سید مصطفی عمادی⁴

1- SANRU 2- SANRU 3- SANRU 4- SANRU

کلمات کلیدی :

پامیس،پایداری خاکدانه،میانگین وزنی قطر خاکدانه،میانگین هندسی قطر خاکدانه،بافت خاک

چکیده :

پایداری خاکدانهها یکی از مهمترین شاخصهای کیفیت فیزیکی خاک بوده و نقش تعیینکنندهای در مقاومت خاک در برابر فرسایش، حفظ تخلخل و پایداری ساختمان خاک دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کاربرد پامیس و نوع بافت خاک بر پایداری خاکدانهها در شرایط مختلف رطوبتی انجام شد. آزمایش در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری بهصورت اسپلیت-اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 12 تیمار و 4 تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل دو نوع بافت خاک (لوم شنی و لوم رسی)، دو سطح آبیاری بر اساس تخلیه 25 و 50 درصد آب قابل استفاده و سه سطح پامیس (0، 4 و 8 گرم در کیلوگرم خاک) بودند. پایداری خاکدانهها به روش الک خشک و با استفاده از شاخصهای میانگین وزنی قطر خاکدانهها (MWD) و میانگین هندسی قطر خاکدانهها (GMD) اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که اثر نوع بافت خاک بر هر دو شاخص MWD و GMD در سطح احتمال 1 درصد معنیدار بود. همچنین اثر متقابل آبیاری و پامیس بر MWD و اثر متقابل بافت خاک و پامیس بر هر دو شاخص پایداری خاکدانه معنیدار شد. بیشترین مقدار MWD ( 23/3 میلیمتر) در تیمار آبیاری بر اساس تخلیه 50 درصد آب قابل استفاده همراه با کاربرد 8 گرم پامیس در کیلوگرم خاک مشاهده شد. همچنین بیشترین مقدار GMD در خاک لوم رسی همراه با کاربرد 8 گرم پامیس به دست آمد. کاربرد پامیس در خاک لوم رسی نسبت به خاک لوم شنی تأثیر بیشتری بر افزایش شاخصهای پایداری خاکدانه داشت، بهطوریکه استفاده از 8 گرم پامیس موجب افزایش 7/12 درصدی MWD در خاک لوم رسی شد. در مجموع، نتایج نشان داد که کاربرد پامیس با بهبود پایداری خاکدانهها، بهویژه در خاکهای ریزبافت، میتواند موجب ارتقای کیفیت ساختمانی خاک و کاهش حساسیت آن به تخریب فیزیکی شود.