کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

نقش فناوریهای نوین، سامانههای هوشمند و زیرساختهای انرژی در مدیریت پایدار بحران آب در توسعه کشاورزی روستایی

نویسندگان :

شمسیه دوستی¹ شکوفه ماهرویی² محمد عبادالهی³

1- پژوهشگاه نیرو 2- پژوهشگاه نیرو 3- دانشگاه محقق اردبیل

کلمات کلیدی :

بحران آب،کشاورزی روستایی،آبیاری هوشمند،انرژی خورشیدی،حکمرانی آب،توسعه پایدار

چکیده :

این مقاله به بررسی موانع و الزامات هوشمندسازی آبیاری در کشاورزی روستایی ایران در بستر بحران آب میپردازد. یافتهها نشان میدهد که بحران آب صرفاً ناشی از کمبود فیزیکی منابع نیست، بلکه نتیجه برهمکنش عوامل نهادی، اقتصادی، فناورانه، آموزشی و حکمرانی است. با وجود ظرفیت بالای انرژی خورشیدی، حسگرهای پایش رطوبت، سامانههای تصمیمیار و آبیاری هوشمند، گسترش این فناوریها در سطح مزرعه و روستا همچنان محدود باقی مانده است. نتایج بحث نشان میدهد که نبود هماهنگی میان سیاستهای آب، انرژی و کشاورزی، هزینه اولیه بالای تجهیزات، ضعف حمایتهای اعتباری، کمبود آموزش ترویجی، ناکارآمدی حکمرانی آب و ضعف زیرساختهای خدماتی از مهمترین موانع پذیرش و بهرهبرداری از فناوریهای نوین هستند. همچنین تغییرات اقلیمی و افزایش ریسک خشکسالی، ضرورت حرکت به سوی سامانههای انعطافپذیر و هوشمند را بیشتر کرده است، اما این امر بدون سیاستهای حمایتی و نهادسازی پایدار محقق نمیشود. در مجموع، مقاله نتیجه میگیرد که موفقیت در مدیریت پایدار آب و توسعه کشاورزی روستایی نیازمند رویکردی یکپارچه است که در آن آب، انرژی، فناوری، آموزش و حکمرانی محلی بهصورت همزمان مورد توجه قرار گیرند.