کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

صفحه اصلی / هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست

نقش زیست فناوری در کشاورزی و حفاظت از محیط زیست

نویسندگان :

امیر لشگری¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

کلمات کلیدی :

بوم نظام،دستورزی ژنتیکی،روشهای بهنژادی،ژنوم

چکیده :

ویژگی موجود زنده حاصل پتانسیل ژنتیکی آن است که ژنوم نامیده میشود. با تغییر در توالی و تعداد چهار مولکول بازی تشکیل دهنده ژنوم، موجودهای گوناگونی به وجود می آیند. در شرایط مختلف یاخته ای، ساختار سه بعدی ژنوم تغییر کرده و بیان ژنها نیز زیرتأثیر قرار میگیرد، بر این اساس میتوان ژنوم را یک بوم نظام در نظر گرفت. آمایش بوم نظام ژنوم مانند هر بوم نظام دیگری به منظور شناخت دقیقتر در بهره وری مناسبتر از آن ضروری است. از سوی دیگر، رشد سریع جمعیت و نیاز بیشتر به غذا، بهنژادی گیاه و دام که نوعی دستورزی ژنوم با سابقه طولانی است را ضروری کرده است. با بهنژادی یک صفت یا ژن خاص در زمان دستورزی، امکان تغییر صفت ها و ژنهای دیگر نیز وجود دارد، که پس از آن روند طولانی و هزینه بری نیاز است تا ناخالصی های ایجاد شده کاهش یابند. در این مسیر، بوم نظام ژنوم و بیان ژنهای مختلف زیرتأثیر قرار میگیرد که عوارض متفاوتی را ایجاد میکند. تلاش به منظور افزایش محصولها بدون توجه به گیاهان بومی و بهنژادی شده مقاوم، منجر به تخریب بوم نظام محیط میشود. افزون بر این، یکی از مسئله های اصلی در برخی جامعه ها، مربوط به مشکلهای بهداشتی همچون کمبود برخی ویتامینها است که میتواند از طریق استفاده از فناوریهای نوین زیستی رفع گردد. با پیشرفت روشهای زیست فناوری محدودیتهای بهنژادی ژنوم کاهش مییابد و امکان ویرایش در بخش خاصی از آن هم مهیا میگردد که تأثیر بر بوم نظام ژنوم را به کمینه و بهره مندی را به بیشینه میرساند.